FSC | Forest Stewardship Council

FSC | Forest Stewardship Council

Sistem kontrole nadzornog lanca
FSC (Forest Stewardship Council)

FSC (Forest Stewardship Council – Savet za upravljanje šumama), nezavisna, nevladina, neprofitna organizacija, osnovana je u cilju promocije odgovornog odnosa prema šumama na planeti.

FSC sertikifikat je garancija da drvo do krajnjeg korisnika dolazi strogo praćenim lancem: od sertifikovane šume, preko obrade i proizvodnje. Na engleskom govornom području ovo se naziva CoC sertifikacija (CoC certification – Chain of custody – lanac nadzora).FSC je najviši nivo osiguranja kvaliteta u šumarstvu, drvnoj industriji i industriji papira. FSC u svojoj strukturi sadrži niz zahteva iz oblasti kvaliteta, socijalne sfere i ekologije.

FSC je osnovan 1993. godine kao odgovor na globalni problem nestanka šuma, i danas je široko prihvaćen kao najznačajnija inicijativa prve decenije XXI veka koja ima za cilj zaštitu šuma. FSC je praktičan, fleksibilan sistem i primenjiv je u sledećim oblastima poslovanjima: pilanama,  drvoprerađivačkim industrijama, drvnim industrijama i trgovinama, papirnoj industriji i trgovinama, izdavačkim kućama i štamparijama.

FSC – Forest Stewardship Council – Savet za urpavljanje šumama je nezavisna, nevladina, neprofitna organizacija sa sedištem u Južnoafričkoj republici, osnovana sa ciljem razvijanja i promocije svesti o potrebi dogovornog odnosa prema šumama na planeti.

CoC – Chain of custody – Nadzorni lanac. Izdavanjem CoC sertifikata i isticanjem FSC logoa na svoje proizvode, čiji je osnovni sastojak drvo, organizacije potrošačima šalju informaciju o tome da je drvo ugrađeno u njega prošlo kroz strog nadzorni lanac od seče šuma pod nadzorom stručnjaka do odgovorne prerade i proizvodnje kroz racionalno iskorišćenje drveta.

Koristi od FSC CoC

Implementacijom i sertifikacijom FSC CoC Sistema nadzornog lanca, organizacija može da očekuje sledeće koristi: Pristup tržištima sa jakom zakonskom ekološkom regulativom, uštede kroz raconalno upravljanje drvetom kao sirovinom, povećanje imidža na domaćem i stranom tržištu, pristup fondovima za podršku “zelenim energijama”, dugoročno interesno umrežavanje sa stranim kompanijama, bolja saradnja sa lokalnom zajednicom, mogućnost proširenja proizvodnog asortimana (OSB ploče, pelet, kompost itd.), smanjenje troškova energije za grejanje i prepoznatljivost organizacije kao društveno i ekološki odgovorne.

Primena FSC može imati pozitivni uticaj na sprečavanje prenamene šumskih parcela i svih drugih prirodnih staništa, poštovanje međunarodnih prava radnika, zabrana upotrebe opasnih hemikalija, poštovanje ljudskih prava sa posebnim osvrtom na lokalno stanovništvo, bez korupcije – prateći sve primenjive zakone, identifikacija i odgovarajuće upravljanje oblastima kojima je potrebna specijalna zaštita (npr. kulturna i religijska mesta, staništa ugroženih biljnih i životinjskih vrsta itd.).

FSC standard se zasniva na 10 principa i 56 povezanih kriterijuma. Pre svega oni se odnose na saradnju FSC standarda i priznanje svih odgovarajućih međunarodnih i lokalnih zakona (iz oblasti ljudskih prava, prava radnika, korupcije, itd).

Sistem kontrole nadzornog lanca (FSC) u 10 principa FSC-a ukratko bi mogao da glasi ovako: Usaglašenost sa zakonima i FSC principima, zakup prava i obaveze korišćenja, društveni odnos i prava radnika, održavanje visokog stepena kvaliteta drveta i drvne građe, pravilna upotreba koristi iz šuma, smanjenje štetnih uticaja na okolinu, odgovarajuće planiranje plana upravljanja, odgovarajuće praćenje i procena, održavanje šuma koje su od velikog značaja (1 kategorija) i plantaže.

Proizvodi sa FSC etiketom prenose potrošačima obećanje: “Kupovinom ovog proizvoda podstičete odgovorno upravljanje šumama”. U pozadini ove etikete nalazi se FSC Sistem nadzornog lanca radi verifikacije porekla kvaliteta drveta u proizvodu. Nalepnica sa logoom FSC-a predstavlja pouzdanu vezu od proizvoda u rukama krajnjeg korisnika, unazad, preko odgovorne proizvodnje i racionalnog korišćenja drveta, do seče šuma koje su pod strogim nadzorom stručnjaka (fotografija u tekstu niže).  Dobijanjem nalepnice za neki svoj proizvod kompanija lakše prilazi tržištu jer pokazuje da gaji podjednaku brigu za šumska bogatstva kao i njeni klijenti. CoC sertifikacija (CoC certification – Chain of custody – lanac nadzora).

Postoje tri vrste FSC sertifikata – nalepnica koje se ističu na proizvod:

FSC Pure – čisto drvo
FSC mixed source – mešani izvori gde je minimum 50% FSC sertifikovanog drveta
FSC recycled – reciklirano drvo

Praktično to znači da nalepnica FSC koju ste u skladu sa dobijenim CoC Sertifikatom istakli na recimo drveni sto koji ste napravili, daje potrošačima i vašim poslovnim partnerima sledeće informacije:

Da drvo potiče iz FSC sertifikovane šume (čisto, mešano ili reciklirano)
Da se seča u toj šumi vrši planski što znači sledeće: da nije ostavljeno golo zemljište izloženo eroziji, da nisu ugrožena staništa biljnog i životinjskog sveta, sa nije došlo do raseljavanja stanovništa usled seče šume, da drvo nije genetski modifikovano, da nema nekontrolisanog mešanja sa drvetom nepoznatog porekla, da racionalno iskorišćavate celo stablo ili dasku što znači da od otpada pravite druge proizvode (OSB ploče, iverice, briketi, pelet…), koristitite otpad za zagrevanje radnih prostorija, pravite od otpada kompost (đubrivo na biljno bazi) za uzgajanje recimo gljiva.

Na ovaj način, ne samo da racionalno iskorištavate drvo kao sirovinu, već proširujete svoj proizvodni asortiman i štedite energiju za grejanje, doprinoseći na ovaj način održivom razvoju šumskog bogatstva i zaštiti životne sredine.

FSC sistem sertifikacije obezbeđuje međunarodno prepoznat i priznat kao standard, garancija prilikom trgovine i akreditaciono telo na usluzi kompanijama, drugim organizacijama i udruženjima koja se zalažu za zaštitu šuma.

Forest Stewardship Council Chain of Custody

RINCIPI FSC I SERTIFIKACIJA FSC FM (FOREST MANAGEMENT)
FSC CoC – Forest Stewardship Council Chain of Custody

FSC komitet je radi konzistentnog upravljanja šumama, propisao 10 jasnih principa i 56 kriterijuma, koji tačno utvrđuju koje sve uslove treba da ispuni određena šumska parcela, kako bi drvo koje potiče sa nje moglo dobiti FSC sertifikat. Cilj uspostavljenih principa je široko prihvatanje svesti o tome da je šuma zajedničko dobro i da se procesima eksploatacije šuma što manje negativno utiče na ekološki sistem, kroz promociju planskog pošumljavanja (plantaže), implementacija sistema menadžmenta u šumska gazdinstva i njihovo stalno unapređivanje kroz sisteme monitoringa i preventivnog delovanja na eventualne štetne uticaje po šume. Principi za sertifikaciju uspostavljenog FSC Forest Menadžmenta (FM) su sledeći:

Princip 1: Poštovanje zakona i FSC principa. Gazdovanje šumom mora poštovati sve primenjive zakone države u kojoj deluje, međunarodne ugovore i sporazume koje je država potpisala, kao i FSC Principe i Kriterijume.
Princip 2: Prava i odgovornosti vlasništva i korišćenja. Dugoročna prava vlasništva i korišćenja šumskih resursa i šumskog zemljišta moraju biti jasno definisana, dokumentovana i zakonski ustanovljena.
Princip 3: Prava autohtonog stanovništva. Moraju se prepoznati i poštovati zakonska i običajna prava autohtonog stanovništva da poseduju, koriste i upravljaju svojom zemljom, područjem i resursima.
Princip 4: Odnosi sa zajednicom i prava radnika. Aktivnosti gazdovanja šumom moraju dugoročno održavati ili unapređivati socijalno i ekonomsko blagostanje šumarskih radnika i lokalne zajednice.


Princip 5: Koristi od šume. Aktivnosti gospodarenja šumom moraju podsticati efikasno korištenje mnogobrojnih proizvoda i usluga šume kako bi se osigurala ekonomska održivost i široki spektar ekoloških i društvenih koristi.Princip 6: Uticaj na okolinu. Gazdovanje šumom mora očuvati biološku raznovrsnost i s njom povezane vrednosti, vodne resurse, zemljište i jedinstvene i osetljive ekosisteme i pejzaže, te time održati ekološke funkcije i celovitost šume.
Princip 7: Šumske osnove (Plan gazdovanja). Šumska osnova je prilagođena nivou i intenzitetu aktivnosti, mora biti napisana, implemetirana i ažurirana. Dugoročni ciljevi gazdovanja i sredstva za njihovo postizanje moraju biti jasno naznačeni.
Princip 8: Monitoring i procena. Potrebno je vršiti monitoring koji odgovara nivou i intenzitetu gazdovanja radi procene stanja šume,prinosa šumskih proizvoda, lanca nadzora, aktivnosti gazdovanja i njihovog sociološkog i ekološkog uticaja.
Princip 9: Održavanje šuma visoke vrednosti očuvanja. Aktivnosti gazdovanja u šumama visoke vrednosti očuvanja moraju održavati ili poboljšavati karakteristike koje ih definišu. Odluke u vezi sa šumama visoke vrednosti očuvanja moraju se uvek razmatrati sa dozom opreza.
Princip 10: Plantaže. Plantaže treba planirati i njima upravljati u skladu sa Principima i Kriterijumima 1 – 9 i Principom 10 i njegovim kriterijumima. Budući da plantaže mogu dati niz socioloških i ekonomskih koristi i mogu doprineti zadovoljavanju svetskih potreba za proizvodima šumarstva, trebaju se koristiti za dopunu gazdovanja, smanjivanje pritisaka i promovisanje obnavljanja i zaštite prirodnih šuma *.

*Izvor – SGS QUALIFOR Srbija